Invloed van licht op de vogels

Invloed van het licht op vogels

Europese vogels, inclusief onze tamme gedomesticeerde kanaries in al hun kleuren en vormen, zijn sterk verbonden met de jaargetijden. Velen hebben wellicht al ervaren hoe het aantal uren licht een effect heeft op deze gevleugelde wezens. Als we naar de natuur om ons heen kijken, zien we dat alles zich jaarlijks perfect herhaalt.

  • Winter = ontbering, honger, koude, dorst; enkel de sterkste en slimste overleven deze zware periode.
  • Lente = alles staat in het teken van de kweek.
  • Zomer = overvloedig voedsel om reserves aan te leggen. Aan het einde van de zomer beginnen de vogels met de rui.
  • Herfst = voor trekvogels een route vol gevaren, waar alleen de sterksten en slimsten slagen.

tijdklok dimmer nieuwIn het voorjaar worden de dagen langer, onkruidzaden ontkiemen, insecten ontwaken uit hun winterslaap. Hierdoor kunnen vogels niet alleen meer voedsel opnemen, maar ook een eiwitrijker dieet verkrijgen, wat leidt tot een perfecte conditie. Naarmate het aantal uren licht toeneemt, wordt de hypofyse geactiveerd.

Werking van de hypofyse

De hypofyse, een klein orgaan ter hoogte van de tussenhersenen, wordt groter bij toenemend licht. Dit orgaan stuurt hormonen naar de geslachtsdelen, wat resulteert in een vergroting van deze organen bij de mannen en de ontwikkeling van eierstokken bij de vrouwtjes. Kortom, de vogels komen in broedconditie. Half april bereikt dit een hoogtepunt: mannetjes baltsen en zingen uit volle borst, druk bezig met het verdedigen of veroveren van een territorium. Bij de vrouwtjes wordt de broedvlek zichtbaar (pluimpjes op buik en onderborst vallen uit), waardoor eieren en kleine jongen optimaal van warmte kunnen profiteren.

Alles in de natuur streeft naar voortplanting om de soort te laten voortbestaan. Dit voorrecht is voorbehouden aan slimme en sterke vogels, terwijl zieke, zwakke, en domme vogels geen plaats vinden in de natuur. Dit noemt men natuurlijke selectie. Bij de mens bestaat dit niet meer, met resultaten die voor zich spreken. Europese vogels hebben geen keuze wat betreft hun broedperiode. Een pop die in het midden van de winter bij strenge vorst eieren zou leggen, is ten dode opgeschreven. En zelfs als het haar zou lukken om eieren te leggen, zouden de jongen een zekere dood tegemoet gaan door onderkoeling of ongeschikte voeding. Zolang de mens zich er niet mee bemoeit, weet de natuur overal een antwoord op en laat niets aan het toeval over.

Vogels hebben ook geen keuze wanneer de kansen zich voordoen om succesvol te broeden. Ze moeten er klaar voor zijn. De enige uitzondering onder onze Europese vogels is de kruisbek, waar het aanbod van dennenzaad de broedperiode bepaalt. Een rare snuiter met een gekruiste snavel die midden in de winter zijn jongen grootbrengt.

Voor alle andere Europese vogelsoorten, inclusief onze tamme kanarie, kunnen we zeggen dat ze leven volgens de jaargetijden.tl lamp

Niet alle vogels over dezelfde kam scheren

Uit het voorgaande hebben we geleerd dat Europese vogels en kanaries in broedconditie komen door de lengte van de dagen. Het verkorten van de daglengte stimuleert hen daarentegen om te ruien. Binnenshuis kunnen we het licht naar wens regelen, wat betekent dat we in principe op elk moment van het jaar met deze vogels kunnen kweken.

Maar bij andere vogelsoorten, vooral die in de tropen voorkomen, heeft de daglengte minder invloed naarmate ze dichter bij de evenaar leven. Zelfs soorten die al vele generaties hier zijn gedomesticeerd, zoals zebravinken, padda’s, Japanse meeuwen en gouldamadinen, reageren nauwelijks op het aantal uren licht per dag. Dit komt door het constante aantal lichte uren gedurende het hele jaar rond de evenaar. Desondanks hebben deze vogels daar ook een broedperiode. Neem bijvoorbeeld zebravinken in de droogste gebieden van Australië. Deze vogels beginnen onmiddellijk met nestbouw wanneer het begint te regenen, omdat ze instinctief weten dat na regen alles opnieuw begint te groeien, vooral de onkruiden die essentieel zijn om hun jongen groot te brengen. Met andere woorden, voor zebravinken breekt er een periode aan waarin ze succesvol hun jongen kunnen grootbrengen. Als het bijvoorbeeld een heel jaar niet regent, zullen zebravinken niet eens proberen te broeden. Maar als er daarna een gunstige periode volgt met regelmatige regenval, kunnen zebravinken meerdere nesten achter elkaar grootbrengen. Wat nog opmerkelijker is, de jongen beginnen zelf al aan gezinsuitbreiding zodra ze zelfstandig zijn. Dit geldt niet alleen voor zebravinken, maar ook voor andere Australische prachtvinken. Afrika, met vele interessante vogelsoorten, is ook een werelddeel met een enorme oppervlakte dat de evenaar doorkruist. Hetzelfde fenomeen doet zich voor, waarbij de temperatuur, dag- en nachtlengtes gedurende het hele jaar gelijk zijn, maar dan dichtbij de evenaar. Men moet alle Australische, Amerikaanse, Aziatische en Afrikaanse vogels niet over dezelfde kam scheren; een blik op een wereldkaart of wereldbol zal snel duidelijk maken dat deze vogels diversiteit vertonen. Bij het houden van deze vogelsoorten in kooien of volières moet men hier rekening mee houden. Met name vogelsoorten die in de natuur het hele jaar door 16 uur licht hebben, kunnen problemen ondervinden in onze korte dagen als er geen bijverlichting wordt gegeven. Veel vogelliefhebbers beschouwen de kweekperiode als een rustperiode. Stel dat je geen extra verlichting geeft tijdens de winter, dan moet je weten dat je in november-december nauwelijks 10 uur daglicht hebt. Het gevolg is dat vogelsoorten die 16 uur licht nodig hebben, problemen ondervinden in onze korte dagen, omdat ze daardoor 6 uur per dag minder voedsel kunnen opnemen, wat leidt tot ondervoeding. In plaats van een rustperiode raakt hun conditie hopeloos in de knoei.

Voor liefhebbers die Afrikaanse prachtvinken kweken, zoals wiener-, aurora-, melba- en granaatastrilden, vuurvinken, tijgervinken, parelhalsamadinen, vuurvinken, bandvinken, roodkopamadinen, enz., is bekend dat deze kweek niet altijd soepel verloopt. Gelukkig zijn er klassieke uitzonderingen die de regel bevestigen, en vaak kweken deze liefhebbers dan ook veel. Toch zien we steeds dezelfde problemen opduiken: vogels raken niet in broedconditie, eieren zijn onbevrucht, en als er toch eieren zijn, worden ze niet bebroed. Eieren of jongen worden uit het nest gegooid, en de jongen worden slecht of helemaal niet gevoerd. Kortom, de meeste kwekers van prachtvinken houden voor alle zekerheid een aantal koppels Japanse meeuwen als pleegouders, voor het geval het misgaat. Er zijn ook liefhebbers die zweren bij natuurbroed, gelukkig maar.

Helaas is het ook zo dat als Afrikaanse prachtvinken ziek worden, ze zo goed als zeker ten dode zijn opgeschreven; slechts zelden zijn ze te genezen. Het is en blijft dus een niet al te gemakkelijke kweek. Dit terwijl Afrikaanse prachtvinken in de natuur uitstekende kweekvogels zijn. Velen worden gepara-siteerd door wida’s, die hun eieren tussen de astrilden leggen, en de jongen groeien dan samen op. In jeugdkleed lijken de jongen sprekend op elkaar, zelfs de papillen die kenmerkend zijn voor de verschillende prachtvinken zijn identiek aan prachtvinken. De natuur is werkelijk een wonder.

Terugkerend naar onze kweekhokken met Afrikaanse prachtvinken die het vaak zo slecht doen: er is duidelijk iets mis in het huishouden van deze vogels, zoals huisvesting, voeding, ziekten en het aantal uren licht. Als we samenwerken en onze gegevens delen, moeten we in staat zijn betere resultaten te behalen. Het is noodzakelijk om toekomstige liefhebbers de kans te geven een even grote variëteit aan vogels te kweken zoals wij die nu hebben.

Met vriendelijke groet,

Wout van Gils

More Articles

De verzorging

Behandelen Lumps knobbel is mogelijk

Beste Wout, Ik heb je bericht over de lumps bij kanaries op internet gelezen. Als beginnende volière-houder heb ik hoogstwaarschijnlijk een kanarie met lumps gekocht.

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Ingestuurde berichten

Hoe herken ik meestal de man of pop

Herkennen van het geslacht: Man en pop. Voor veel kanariekwekers is het meestal vrij eenvoudig om het geslacht te herkennen. Vaak geeft de kleur of

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

De kweek

Onderstaande serie artikelen van onze vriend Wout van Gils

De volgende reeks artikelen van onze vriend uit België is bijzonder relevant voor onze fans op dit moment van het jaar. De website van Wout

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Erfelijkheid en andere

Goed om dit te weten – Vererving

  Vererving Over vererving wordt in veel boeken wel iets geschreven, maar het blijft voor veel mensen een lastig onderwerp. Op deze site proberen we

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

De verzorging

Behandelen Lumps knobbel is mogelijk

Beste Wout, Ik heb je bericht over de lumps bij kanaries op internet gelezen. Als beginnende volière-houder heb ik hoogstwaarschijnlijk een kanarie met lumps gekocht.

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Ingestuurde berichten

Hoe herken ik meestal de man of pop

Herkennen van het geslacht: Man en pop. Voor veel kanariekwekers is het meestal vrij eenvoudig om het geslacht te herkennen. Vaak geeft de kleur of

Done
ClosePlease login

No account yet? Register