Wat meer over Ornitrose.

ornitrose

Oorzaken: Ornithose. (ingezonden)

De meest bekende en veelvoorkomende ziekte bij duiven is ornithose, wat letterlijk ‘vogelziekte’ betekent. Deze ziekte is al lange tijd bekend en treft niet alleen duiven maar ook diverse andere vogelsoorten. Ornithose wordt veroorzaakt door een virus. Tegenwoordig spreekt men van het ornithose-complex, omdat is gebleken dat niet alleen dit virus (dat nu de naam Chlamydia heeft gekregen), maar ook bacteriën en mycoplasma medeverantwoordelijk zijn voor ontstekingen en veranderingen van de slijmvliezen van ogen, neus, keel en darmen. De ziekte is niet dodelijk. Als duiven in een goede omgeving worden gehouden (warm en zonder tocht), zullen ze vanzelf herstellen. Omdat dit echter vier dagen tot drie weken kan duren, kunnen jonge duiven dit langzame herstel niet afwachten tijdens het vliegseizoen, omdat ze dan de aansluiting op verdere vluchten missen. Oude duiven die lijden aan het ornithose-complex worden natuurlijk thuisgehouden omdat ze geen goede conditie hebben en niet in vorm zijn. Het ornithose-complex staat ook bekend als de verkoudheid van duiven, omdat de symptomen lijken op een verkoudheid bij mensen, hoewel de veroorzaker heel anders is.

Het ornithose-complex wordt veroorzaakt door verschillende ziekteverwekkers samen (verschillende bacteriën en virussen) die normaal gesproken in elk duivenhok voorkomen en meestal geen kwaad doen. Wanneer duiven echter onder stress komen (dit wordt stress genoemd), kan de duif ziek worden en lijden aan het ornithose-complex. Bijvoorbeeld na een vermoeiende reis, slechte voeding, een vochtig en koud hok of blootstelling aan tocht. Ook kan de duif al lijden aan een andere ziekte (wormen, coccidiose, enz.). Maar ook, en dit is heel belangrijk, kan de duif ziek worden als er te veel van deze ‘normaal’ voorkomende ziekteverwekkers aanwezig zijn. Dit kan gebeuren als er al duiven in het hok aanwezig zijn die lijden aan het ornithose-complex.

Het eerste teken dat een duif lijdt aan het ornithose-complex is verminderde vlieglust. Dit is niet specifiek voor deze ziekte; bij bijna alle ziekten zal dit merkbaar zijn. Naarmate de ziekte vordert, wordt de ademhaling bemoeilijkt; duiven zijn snel vermoeid en hijgen bij de geringste inspanning met open snavel.

Ziektebeeld

De eerste duidelijke afwijking is te zien aan de ooglidranden; de witte (of lichtroze kleur) wordt dan grijs tot bruin, en de randen worden dikker. De oogbol, die normaal glanst en enigszins vochtig is, wordt troebel. Omdat de afvoerbuis, die overtollig oogvocht afvoert, verstopt is, zal het vocht als tranen uit het oog stromen en onder het oog een natte, ontstoken plek veroorzaken. Bij ernstig zieke duiven kan het bovenste ooglid aan het onderste ooglid verkleven. De neusdoppen, normaal krijtwit, worden grijzer van kleur en lijken ook vochtig. Het neusslijmvlies is ontstoken, wat resulteert in neusuitvloeiing. Duiven zullen ook gaan niezen. Door de irritatie die de ontstoken slijmvliezen veroorzaken, zal de duif aan de kop krabben. De snavel is meestal iets geopend omdat de ademhaling bemoeilijkt wordt door de verdikte slijmvliezen van neus, keel en luchtpijp. Bij langdurige ziekte kunnen de ontstekingen in de luchtpijp zo ernstig zijn dat er een vernauwing ontstaat die bij elke ademhaling een geluid produceert dat ‘reutelen’ wordt genoemd. Door ontsteking van de darmen is de ontlasting vaak niet meer vast, maar dun. De duif is ziek en zal ‘bol’ gaan zitten, er wordt geen dons meer uitgegooid.

Samengevat zijn de symptomen van het ornithose-complex verminderde vlieglust, donkere, dikke of samengeklonterde oogleden, veel vocht op de oogbol, donkere neusdoppen met mogelijk neusuitvloeiing, niezen, moeizame ademhaling met reutelen en soms dunne ontlasting. Sommige liefhebbers zetten hun duiven graag in één mand zonder duiven van andere liefhebbers, wat begrijpelijk is. Tocht is ook een omstandigheid waardoor de ziekte snel kan optreden. Soms zien we dat de afwijkingen aan ogen en neusdoppen aan één kant voorkomen, bij verschillende duiven in één hok, allemaal aan dezelfde zijde van de kop. Blijkbaar is er dan tocht (door verkeerde luchtopeningen) in dat hok. De Engelsen noemen deze ziekte terecht ‘verkoudheid aan één oog’ (the one eye cold).

Overbrenging

Het ornithose-complex is besmettelijk, wat betekent dat een zieke duif andere duiven ziek kan maken doordat de verschillende ziekteverwekkers, de bacteriën, enz., van de zieke naar de nog gezonde duif gaan. Dit kan gebeuren via drinkwater, het opnemen van besmette ontlasting, maar ook via de lucht. In een duivenhok waarin één of meerdere duiven lijden aan het ornithose-complex, zullen die zieke duiven de andere besmetten. Meestal zit er enkele dagen tussen het besmet raken en het uitbreken van de ziekte; zo kan het gebeuren dat de eerste zieken alweer beter zijn terwijl andere duiven juist symptomen gaan vertonen. Een gezonde postduif heeft een redelijke weerstand tegen het ornithose-complex. Als de omstandigheden van de duiven echter niet optimaal zijn (bijvoorbeeld te veel duiven in één hok, slechte voeding, tocht in het hok, sterke vermoeidheid, enz.), zullen de duiven vatbaarder zijn voor deze ziekte. Jonge duiven zijn gevoeliger voor het ornithose-complex dan oudere vogels die blijkbaar weerstand hebben opgebouwd. Elk jaar, na de 2e of 3e vlucht (jong of oud), zien we de meeste ornithosepatiënten. Ze zijn waarschijnlijk tijdens het transport besmet en hebben een vermoeiende vlucht gehad, waardoor ze bijzonder vatbaar zijn voor deze ziekte. Jonge duiven zijn bijzonder gevoelig voor het ornithose-complex. De meeste verliezen zijn, afgezien van de weersomstandigheden, grotendeels te wijten aan het ornithose-complex. Veel jonge duiven worden ingekorfd in een toestand waarvan men nog niet kan zeggen ‘deze duif is ziek’, maar toch wel zo dat zo’n duif geen kans heeft op een behoorlijke vlucht. Zulke duiven zijn dan een gevaar van besmetting voor andere duiven, zeker wanneer er te veel duiven in één mand zitten, de temperatuur en vochtigheid te hoog zijn en het om langere transporten gaat.

Voorkomen

Ondanks dat we nog niet alles over deze ziekte weten, weten we wel hoe we deze ziekte moeten voorkomen. De eerste maatregelen zijn: niet te veel duiven bij elkaar in een te kleine ruimte, een goed geventileerd hok en een even goed geventileerd transportmiddel. Verder is goede hygiëne belangrijk, dus een schoon hok en een schone auto. Regelmatig ontsmetten met bijvoorbeeld Koudijs droogontsmetter. Vochtige, klamme lucht versnelt de verspreiding van de ziekte. Het blijkt ook dat jongere duiven die worden geplaatst bij oudere duiven gevoeliger zijn en dus sneller ziek kunnen worden. Daarom is het sterk aan te bevelen om nooit andere jongere duiven (of duiven uit een ander hok) tussen de jonge duiven te plaatsen. Dit is een veelvoorkomende fout die wordt gemaakt. Jonge duiven zullen dan besmet raken en (soms niet eens zichtbaar) gaan lijden aan het ornithose-complex, met als gevolg matige tot slechte prestaties en grote verliezen. Zorg er dus voor dat u één ronde jonge duiven in het jonge duivenhok hebt, zonder latere toevoegingen, zelfs als het bijzonder goede duiven zijn.

Behandeling

Het behandelen van de ziekte kan op twee manieren gebeuren: door medicatie en door rust en warmte. Duiven die lijden aan het ornithose-complex kunnen worden behandeld met een injectie (bijvoorbeeld met antibiotica) of met een kuur waarbij het geneesmiddel aan het drinkwater wordt toegevoegd. Inenten tegen het ornithose-complex is niet mogelijk. Er zijn echter medicijnen die de aandoening goed bestrijden; injecties, een kuur via het drinkwater, en eventueel een oogpoeder. Deze medicijnen zijn antibiotica en mogen alleen worden gebruikt of voorgeschreven door een dierenarts. Als liefhebbers elk jaar te maken hebben met het ornithose-complex, wordt aan de dierenarts gevraagd om hun duiven voor het vliegseizoen te behandelen (dus niet enten) tegen ornithose. Doordat dan veel ziekteverwekkers worden gedood, is de kans kleiner dat deze duiven in de eerste periode last krijgen van het ornithose-complex.

Met vriendelijke groet,

Wout van Gils

More Articles

De verzorging

Behandelen Lumps knobbel is mogelijk

Beste Wout, Ik heb je bericht over de lumps bij kanaries op internet gelezen. Als beginnende volière-houder heb ik hoogstwaarschijnlijk een kanarie met lumps gekocht.

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Ingestuurde berichten

Hoe herken ik meestal de man of pop

Herkennen van het geslacht: Man en pop. Voor veel kanariekwekers is het meestal vrij eenvoudig om het geslacht te herkennen. Vaak geeft de kleur of

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

De kweek

Onderstaande serie artikelen van onze vriend Wout van Gils

De volgende reeks artikelen van onze vriend uit België is bijzonder relevant voor onze fans op dit moment van het jaar. De website van Wout

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Erfelijkheid en andere

Goed om dit te weten – Vererving

  Vererving Over vererving wordt in veel boeken wel iets geschreven, maar het blijft voor veel mensen een lastig onderwerp. Op deze site proberen we

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

De verzorging

Behandelen Lumps knobbel is mogelijk

Beste Wout, Ik heb je bericht over de lumps bij kanaries op internet gelezen. Als beginnende volière-houder heb ik hoogstwaarschijnlijk een kanarie met lumps gekocht.

Done
ClosePlease login

No account yet? Register

Ingestuurde berichten

Hoe herken ik meestal de man of pop

Herkennen van het geslacht: Man en pop. Voor veel kanariekwekers is het meestal vrij eenvoudig om het geslacht te herkennen. Vaak geeft de kleur of

Done
ClosePlease login

No account yet? Register